Het uiterlijk van het landelijk gebied in de provincie Drenthe is voor een belangrijk deel ontstaan door menselijke activiteiten. Typische Drentse elementen als essen en heidegebieden zijn daarvan goede voorbeelden. Boeren hebben binnen dit vormingsproces altijd een belangrijke rol gespeeld.
Ook nu nog is de landbouw een belangrijke speler in Drenthe: een groot deel van de grond is in eigendom of beheer van boeren. Waarschijnlijk blijft de landbouw in Drenthe in de toekomst een belangrijke beheerder en gebruiker van het landelijke gebied. Er zijn echter wél grote veranderingen waar te nemen. Blijvende ondernemers zullen, ingegeven door een veranderend landbouwbeleid, mondialisering én regionalisering andere eisen stellen aan het landschap. Dit zal betekenen dat er een groeiende behoefte is om hier ook met de bebouwing op in te spelen. Hierdoor kunnen er belangrijke veranderingen in het landschap optreden.

Is dat een probleem? Het Nederlandse landschap is toch een product van een voortdurende dynamiek en de provincie Drenthe is daarin geen uitzondering? Recent onderzoek heeft uitgewezen dat het Drenthe zoals de samenleving het kent, pas in de laatste twee- tot driehonderd is ontstaan.
Waarin ligt dan het probleem? Door de toenemende schaalvergroting verdwijnen de laatste jaren typische ‘lokale’ kenmerken. Ruilverkavelingen hebben grotendeels het uiterlijk van de gronden gewijzigd en door de efficiencyslag in de landbouw zijn agrarische bedrijfsgebouwen veelal uit de bebouwde kom verdwenen in de richting van het buitengebied. Bij de laatste ontstaat een steeds grotere vorm van gelijkvormigheid; de typische Drentse bebouwing verdwijnt en laat zich niet onderscheiden van de moderne bebouwing in andere gedeelten van ons land.
Bouwen in het Drentsche Aa-gebied
Ook de Drentsche Aa is een gebied in ontwikkeling. Ook hier liggen veranderingen in de landbouw in het vooruitzicht. Omdat het hier een waardevol landschap betreft (het gebied is voor een groot deel aangewezen als Nationaal Beek- en Esdorpenlandschap), zullen veranderingen aanpassingen vragen die binnen de context van het landschap mogelijk zijn. Waarschijnlijk is dat meer bedrijven dan nu al het geval is in zullen spelen op de specifieke kwaliteiten van het Drentse Aa-gebied en zich zodoende meer toe zullen leggen op verbrede activiteiten.
Agrariërs in het Drentse Aa-gebied hebben in vergelijking met bedrijven in grootschalige open landschappen bij hun ontwikkeling daarom nadrukkelijker te maken met de landschappelijke structuur en cultuurhistorie van het gebied. ‘Agrarisch Landschappelijk Bouwen’ is hiervoor een belangrijk instrument. In 2008 zijn op drie boerenbedrijven ontwerpen gemaakt van schuren die passend zijn binnen het landschap. Hiervoor hebben boeren, architecten en landschapsarchitecten nauw samengewerkt. Daarbij zijn zij bijgestaan door experts vanuit de gemeenten en provincie. Het resultaat vindt u in deze brochure: een voorbeeld voor de Drentsche Aa!.
Download brochure Agrarisch Landschappelijk Bouwen in de Drentsche Aa
